Hovenier aansprakelijk stellen: wat kunt u doen bij gebrekkig tuinwerk?

Wanneer is werk van een hovenier juridisch ondeugdelijk?

Werk is juridisch ondeugdelijk als het niet voldoet aan wat u met uw hovenier heeft afgesproken. Daarbij kijkt de rechter niet alleen naar het eindresultaat, maar naar het geheel van afspraken en verwachtingen.

Het werk moet in elk geval voldoen aan:

• de overeenkomst en de offerte;
• het tuinontwerp, beplantingsplan en eventuele tekeningen;
• wat u mag verwachten van een vakkundig en zorgvuldig hovenier.

Ook als iets niet letterlijk is afgesproken, kan het werk toch ondeugdelijk zijn. Van een professioneel hovenier mag u verwachten dat hij zijn werk technisch juist uitvoert en rekening houdt met de omstandigheden, zoals bodem, afwatering en ligging.

Niet elke klacht is een juridisch gebrek

Ontevredenheid alleen is niet voldoende. Dat een border minder vol oogt dan u had verwacht of dat een enkele plant het niet heeft gered, betekent nog niet dat uw hovenier aansprakelijk is.

Pas als het werk technisch niet klopt, structureel niet functioneert of duidelijk afwijkt van de afspraken, kan sprake zijn van een juridisch relevant gebrek.

De rol van een deskundigenrapport

Een onafhankelijk deskundigenrapport is in dit soort zaken vaak doorslaggevend. Een tuin- of bouwkundig expert kan vaststellen wat het gebrek is, waardoor het is ontstaan en of het werk voldoet aan de geldende vakrichtlijnen.

Zonder zo’n rapport is het lastig om aan te tonen dat de hovenier tekort is geschoten, vooral bij beplanting en grondwerk waar meerdere oorzaken mogelijk zijn.

Oplevering en het moment waarop u gebreken moet ontdekken

Wat is oplevering?

Oplevering is het moment waarop het werk als voltooid geldt en aan u wordt overgedragen. Dat kan uitdrukkelijk, bijvoorbeeld door het ondertekenen van een opleverlijst of proces-verbaal van oplevering. Het kan ook stilzwijgend plaatsvinden, bijvoorbeeld doordat u de tuin in gebruik neemt. De wettelijke basis daarvoor staat in artikel 7:758 BW.

Zichtbare gebreken moet u bij oplevering melden

Vanaf de oplevering geldt een belangrijke regel. Gebreken die u op dat moment redelijkerwijs had moeten ontdekken, worden in principe geacht te zijn geaccepteerd. Voor die gebreken kunt u uw hovenier in beginsel niet meer aanspreken (artikel 7:758 lid 3 BW).

U moet bij oplevering dus alert zijn. Wat zichtbaar is en zonder specialistische kennis kan worden vastgesteld, zoals scheve tegels, slordige voegen of een afwijkend ontwerp, moet u direct melden. Leg deze punten bij voorkeur schriftelijk vast, bijvoorbeeld op een opleverlijst.

Voorbeelden uit de rechtspraak

Planten die niet aanslaan zijn geen zichtbaar gebrek bij oplevering  

(Rechtbank Oost-Brabant 26 oktober 2022, ECLI:NL:RBOBR:2022:4667)

Een hovenier had eind 2017 een tuin van circa 2000 m² aangelegd. Een groot deel van de beplanting groeide niet goed en het gazon bleef nat. Partijen hadden afgesproken om het voorjaar van 2020 af te wachten om te beoordelen of de planten alsnog zouden aanslaan.

De hovenier beriep zich op een klachttermijn van veertien dagen uit zijn algemene voorwaarden en op artikel 7:758 lid 3 BW. Volgens hem had de opdrachtgever de gebreken bij oplevering moeten ontdekken.

De rechtbank verwierp dat verweer. Problemen met beplanting zijn naar hun aard niet direct zichtbaar bij oplevering. Bovendien hadden partijen zelf afgesproken om de ontwikkeling van de beplanting af te wachten.

Wat leert deze zaak?  

Dat planten die niet aanslaan, in beginsel geen gebrek zijn dat u bij oplevering redelijkerwijs had moeten ontdekken. Een hovenier die zich beroept op een korte klachttermijn moet bovendien concreet onderbouwen wanneer u het gebrek had moeten herkennen. Zonder die onderbouwing zal zo’n verweer meestal niet slagen.

Gebrekkig grondwerk en drainage: verjaring begint pas bij ontdekking oorzaak  

(Gerechtshof Amsterdam 10 juli 2018, ECLI:NL:GHAMS:2018:2368)

Een hovenier had in 2006 een tuin aangelegd voor een bedrag van ruim € 154.000. De beplanting sloeg jarenlang niet goed aan. Pas in mei 2010 stelde een ander hoveniersbedrijf vast dat de oorzaak lag in gebrekkig grondwerk en niet-functionerende drainage. Een door de rechtbank benoemde deskundige bevestigde die conclusie.

De hovenier voerde aan dat de vordering verjaard was. Het hof verwierp dat verweer. De relevante termijn ging pas lopen op het moment dat de werkelijke oorzaak van de problemen bekend werd. Eerdere klachten over plantuitval waren daarvoor onvoldoende.

Daarnaast oordeelde het hof dat de hovenier in verzuim was geraakt zonder formele ingebrekestelling, omdat uit zijn houding bleek dat hij niet bereid was de gebreken structureel te herstellen (artikel 6:82 lid 2 BW).

Wat leert deze zaak?  

Bij verborgen gebreken in grondwerk en drainage begint de verjaringstermijn pas te lopen wanneer u bekend bent met de daadwerkelijke oorzaak van het probleem. Eerdere klachten zijn daarvoor niet altijd voldoende. Als een hovenier vervolgens weigert om aantoonbare gebreken te herstellen, kan hij onder omstandigheden ook zonder formele ingebrekestelling in verzuim raken.

Wilt u zekerheid over uw juridische positie?

We kijken met u mee en geven helder advies, zodat u precies weet waar u aan toe bent.

Plan een adviesgesprek

Verborgen gebreken: aansprakelijkheid na oplevering

Wat is een verborgen gebrek?

Niet elk gebrek dat u pas later ontdekt, is automatisch een verborgen gebrek. Daarvan is alleen sprake als aan een aantal voorwaarden is voldaan.

Een verborgen gebrek is een gebrek dat:

• bij oplevering niet zichtbaar was;
• niet zonder specialistische kennis kon worden ontdekt;
• zijn oorzaak heeft in het werk van uw hovenier.

Het gaat vaak om fouten die pas na verloop van tijd zichtbaar worden. Denk aan een terras dat door een ondeugdelijke fundering verzakt, een vijverfolie die niet correct is aangebracht of een beschoeiing die te ondiep is geplaatst.

Belangrijk is het onderscheid tussen een verborgen gebrek en later ontstane schade. Schade door normaal gebruik, achterstallig onderhoud, extreme weersomstandigheden of onvoldoende verzorging van beplanting valt in beginsel niet onder de aansprakelijkheid van uw hovenier.

Hoe lang kunt u uw hovenier aanspreken?

Voor vorderingen wegens gebreken geldt in beginsel een verjaringstermijn van vijf jaar na oplevering (artikel 7:761 lid 2 BW). Dat betekent niet dat uw hovenier gedurende die hele periode automatisch aansprakelijk is, maar dat u binnen die termijn uw vordering moet instellen.

De termijn kan in de praktijk anders uitpakken. Dat is bijvoorbeeld het geval als:

• partijen een langere garantietermijn zijn overeengekomen;
• de verjaring tijdig wordt gestuit;
• uw hovenier een gebrek bewust heeft verzwegen.

In dat laatste geval kan een hovenier zich onder omstandigheden niet beroepen op verjaring of op een beperking van aansprakelijkheid in zijn algemene voorwaarden.

Ongeschikte materialen en aansprakelijkheid van de hovenier

De hoofdregel

Uw hovenier kan aansprakelijk zijn voor schade die ontstaat doordat hij ongeschikte materialen, planten of constructies gebruikt. Dat geldt ook als het werk op het eerste gezicht correct is uitgevoerd, maar het gekozen materiaal voor uw situatie niet geschikt blijkt. De wettelijke basis daarvoor staat in artikel 7:760 BW.

De keuze voor materialen, beplanting en ondergrond ligt in de praktijk meestal bij de hovenier. Als vakman moet hij beoordelen of een plant geschikt is voor de bodem, of bestrating bestand is tegen weersinvloeden en of de fundering past bij de belasting.

Wat als u zelf materialen of planten aanlevert?

Ook dan kan uw hovenier aansprakelijk zijn. Op hem rust namelijk een waarschuwingsplicht. Hij moet u tijdig en duidelijk waarschuwen als het door u aangeleverde materiaal niet geschikt is, bijvoorbeeld omdat een plant niet tegen schaduw kan of een tegelsoort onvoldoende geschikt is voor de toepassing.

Doet hij dat niet, dan kan hij verantwoordelijk zijn voor de gevolgen.

De ingebrekestelling: meestal een noodzakelijke eerste stap

Wanneer is een ingebrekestelling nodig?

Wilt u uw hovenier aansprakelijk stellen en schadevergoeding vorderen, dan moet u hem in de meeste gevallen eerst schriftelijk in gebreke stellen. Dit is geen formaliteit, maar volgt uit de wettelijke regels over verzuim (artikel 6:82 BW).

Zonder ingebrekestelling loopt u het risico dat een rechter uw vordering afwijst, ook als vaststaat dat het werk gebrekkig is. Alleen in bijzondere gevallen is geen ingebrekestelling nodig, bijvoorbeeld als duidelijk is dat uw hovenier niet zal nakomen.

Wat moet in een ingebrekestelling staan?

Een correcte ingebrekestelling bevat in ieder geval:

• een duidelijke omschrijving van de gebreken;
• een redelijke termijn waarbinnen uw hovenier kan herstellen;
• de mededeling dat verdere stappen volgen als herstel uitblijft.

Wat een redelijke termijn is, hangt af van de aard en ernst van de gebreken en van het seizoen. Voor het opnieuw aanplanten van een border kan een termijn van enkele weken redelijk zijn, terwijl het opnieuw aanleggen van een terras meer tijd vergt. Een te korte termijn kan tegen u werken.

Wanneer raakt uw hovenier in verzuim?

Herstelt uw hovenier niet binnen de gestelde termijn, dan raakt hij in verzuim. Vanaf dat moment kunt u in beginsel schadevergoeding vorderen, herstel door een andere hovenier laten uitvoeren of verdere juridische stappen zetten.

Omzettingsverklaring: wanneer is deze nodig?

Herstel of schadevergoeding: u moet een keuze maken

De wet gaat ervan uit dat uw hovenier eerst de kans krijgt om zelf te herstellen. Wilt u dat niet meer, bijvoorbeeld door een gebrek aan vertrouwen, dan moet u de verplichting omzetten van herstel naar vervangende schadevergoeding. Dat doet u met een omzettingsverklaring (artikel 6:87 BW).

Een omzettingsverklaring is nodig als u niet langer herstel wilt, maar in plaats daarvan een geldelijke vergoeding vordert. Let op: dit kan in principe pas als uw hovenier in verzuim is.

Waarom dit vaak misgaat

In de praktijk wordt deze stap regelmatig overgeslagen. Dat is risicovol. Rechters kijken of duidelijk is gekozen voor vervangende schadevergoeding. Zonder omzettingsverklaring kan een schadeclaim worden afgewezen, ook als vaststaat dat het werk gebrekkig is.

Uitsluiting van aansprakelijkheid in algemene voorwaarden

Veel hoveniers werken met algemene voorwaarden, zoals de VHG-leveringsvoorwaarden, en proberen daarmee hun aansprakelijkheid te beperken. Bij consumentenovereenkomsten worden zulke beperkingen echter kritisch getoetst en zijn zij niet altijd geldig, zeker bij ernstige of verzwegen gebreken.

Een hovenier kan zich daarom niet zonder meer op zijn algemene voorwaarden beroepen. Dat blijkt ook uit de eerder genoemde uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant (ECLI:NL:RBOBR:2022:4667). In die zaak werd het beroep op een klachttermijn van veertien dagen en een verjaringstermijn van één jaar afgewezen, omdat de hovenier onvoldoende had onderbouwd wanneer de opdrachtgever het gebrek had moeten ontdekken.

Algemene voorwaarden zijn dus niet automatisch doorslaggevend. De inhoud en de omstandigheden van het geval blijven bepalend.

Verjaring: hoe lang kunt u uw hovenier aanspreken?

Ontdekt u een gebrek, dan moet u daar binnen bekwame tijd over klagen bij uw hovenier (artikel 6:89 BW). Dat betekent dat u moet handelen zodra u het gebrek heeft ontdekt of redelijkerwijs had moeten ontdekken. Wat ‘bekwaam’ is, hangt af van de aard van het gebrek en de omstandigheden van het geval. U hoeft niet direct alles juridisch uit te zoeken, maar afwachten is geen optie.

Meldt u het gebrek tijdig, dan geldt vervolgens een verjaringstermijn. In veel gevallen is die termijn twee jaar vanaf het moment van klagen. Binnen die periode moet u uw vordering instellen of de verjaring schriftelijk stuiten. Doet u dat niet, dan kan uw recht alsnog vervallen.

Dit punt is essentieel. Ook als vaststaat dat het werk ondeugdelijk is, kan uw vordering stranden als u te laat klaagt of te lang wacht met vervolgstappen.

Wat betekent dit voor u in de praktijk?

• Voor u als opdrachtgever is het volgende van belang:
• inspecteer het werk zorgvuldig bij oplevering;
• meld gebreken zo snel mogelijk en bij voorkeur schriftelijk;
• wacht niet af als uw hovenier niet reageert;
• schakel bij twijfel een onafhankelijke deskundige in;
• leg alles vast: e-mails, foto’s, rapporten en brieven.

Stappenplan: hovenier aansprakelijk stellen

Stap 1 – Breng de gebreken in kaart  

Stel vast wat het gebrek is, wanneer u het heeft ontdekt en waardoor het is ontstaan. Laat zo nodig technisch of tuinkundig onderzoek uitvoeren. Maak duidelijke foto’s en bewaar de offerte, het ontwerp en alle correspondentie.

Stap 2 – Stel uw hovenier schriftelijk in gebreke  

Omschrijf de gebreken concreet en geef uw hovenier een redelijke termijn om het werk te herstellen. Wat redelijk is, hangt af van de aard van het gebrek en het seizoen, vooral bij beplanting.

Stap 3 – Zet de verplichting om naar schadevergoeding  

Herstelt uw hovenier niet binnen de gestelde termijn, dan raakt hij in verzuim. Wilt u daarna geen herstel meer, dan moet u de herstelverplichting omzetten in een schadevergoedingsplicht via een omzettingsverklaring (artikel 6:87 BW).

Stap 4 – Schakel juridisch advies in  

Laat uw positie beoordelen voordat u verdere stappen zet. Zo voorkomt u procedurefouten en weet u welke aanpak in uw situatie het meest kansrijk is.

Juridisch advies bij gebrekkig werk van een hovenier

Heeft u een discussie over de kwaliteit van tuinwerk? Of stelt de hovenier dat hij niet aansprakelijk is, terwijl u te maken heeft met een verzakt terras, dode beplanting, een lekkende vijver of een ondeugdelijke beschoeiing?

De uitkomst hangt vaak af van de details. Denk aan het tuinontwerp, het moment van oplevering, de gebruikte materialen en de communicatie tussen u en de hovenier. Juist die factoren bepalen hoe sterk uw positie is.

Wij beoordelen uw situatie aan de hand van de overeenkomst, het opleveringsmoment en de gebreken. U krijgt een duidelijke inschatting van uw positie, de kansen en de risico’s, en advies over de stappen die u kunt zetten.

Wilt u weten waar u juridisch staat? Vraag dan een adviesgesprek aan.

Woont u niet in de buurt? Dat is geen probleem. Wij werken landelijk. Het advies kan volledig telefonisch of per e-mail plaatsvinden.