Meerwerk van de aannemer: wanneer moet u extra kosten betalen?
Tijdens een verbouwing krijgen veel consumenten te maken met onverwachte extra kosten. Aannemers noemen dit vaak meerwerk, maar niet elke prijsverhoging mag zomaar worden doorbelast. Veel conflicten ontstaan doordat er onduidelijke afspraken zijn gemaakt of doordat de aannemer zijn wettelijke informatieplicht niet nakomt.
Wat betekent dit voor uw positie als consument? Wanneer bent u verplicht om meerwerk te betalen, en wanneer niet? En hoe werkt het als de aannemer onvoldoende prijsinformatie heeft gegeven of zelfs een oneerlijke handelspraktijk heeft gepleegd?
In dit artikel leest u welke regels gelden voor overeenkomsten tussen een aannemer en een consument, wanneer de aannemer extra kosten in rekening mag brengen en in welke situaties u meerwerk volledig kunt weigeren of zelfs de overeenkomst kunt vernietigen.
Heeft u op dit moment een discussie over meerwerk of ontvangt u facturen waarvan u twijfelt of deze terecht zijn?
Plan dan een adviesgesprek met een van onze juristen. Zo weet u snel waar u juridisch aan toe bent en welke stappen u kunt zetten.
Wat is meerwerk volgens de wet?
De regels rondom meerwerk zijn vastgelegd in de afdeling aanneming van werk (art. 7:750 BW e.v.). Daarbij geldt:
Wat valt onder meerwerk?
Meerwerk is extra werk dat niet in de oorspronkelijke overeenkomst zat, maar dat de aannemer toch uitvoert op verzoek of ten behoeve van de opdrachtgever. Het zijn toevoegingen of veranderingen in het overeengekomen werk.
Voorbeeld: Noraly heeft een nieuwe woning en heeft met aannemer Jansen afgesproken dat hij van één kamer twee slaapkamers maakt. Aannemer Jansen heeft een offerte gemaakt voor een vaste aanneemsom van € 10.000,- die door Noraly is geaccordeerd. Nadat Jansen is gestart met zijn werkzaamheden bedenkt Noraly zich dat zij wel graag een dakkapel wil in één van de kamers. Deze dakkapel, die vanzelfsprekend niet binnen de vaste aanneemsom valt, is meerwerk.
Wettelijke basis: artikel 7:755 BW
Dit artikel bepaalt dat de aannemer alleen recht heeft op betaling van meerwerk wanneer hij de opdrachtgever tijdig heeft gewaarschuwd voor de prijsverhoging, tenzij de opdrachtgever die noodzaak uit zichzelf had moeten begrijpen.
In het voorbeeld van Noraly had zij natuurlijk zelf moeten begrijpen dat het aanbrengen van een dakkapel een prijsverhoging met zich meebrengt. Hoewel het ook in dat geval wel verstandig zou zijn van de aannemer om haar te wijzen op die prijsverhoging (en daar ook afspraken over te maken) kan Noraly zich niet op het standpunt stellen dat de aannemer haar had moeten waarschuwen.
Kostenverhogende omstandigheden (art. 7:753 BW)
Dit is geen meerwerk, maar een situatie waarin de aannemer onverwacht hogere kosten moet maken door omstandigheden buiten zijn schuld. Bijvoorbeeld:
- bodem blijkt slechter dan verwacht
- een leiding ligt anders dan op tekening
Voor deze situaties geldt een strenger juridisch kader: de aannemer moet naar de rechter als hij de prijs wil verhogen, tenzij u onjuiste informatie hebt verstrekt.
Prijsafspraken: richtprijs of vaste prijs (art. 7:752 BW)
- Bij een vaste prijs mag de aannemer de prijs niet zomaar verhogen.
- Bij een richtprijs mag de aannemer maximaal 10% afwijken, tenzij u uitdrukkelijk anders bent geïnformeerd.
Wanneer mag de aannemer meerwerk in rekening brengen?
Volgens artikel 7:755 BW moet de aannemer aan vier voorwaarden voldoen om meerwerk te mogen doorbelasten:
1. U moet vooraf zijn gewaarschuwd
De aannemer moet duidelijk aangeven:
- dát de prijs stijgt
- hoeveel de prijs stijgt, of op zijn minst een realistische schatting
- waarom de prijs stijgt
2. De waarschuwing moet tijdig zijn
U moet nog de gelegenheid hebben om:
- het meerwerk te weigeren
- de opdracht aan te passen
- alternatieven te overwegen
Achteraf melden dat het duurder wordt, is onvoldoende.
3. Schriftelijkheid is niet verplicht, maar essentieel voor bewijs
Mondelinge waarschuwingen zijn geldig, maar in een conflict is dat vrijwel nooit te bewijzen.
4. Uitzondering: wanneer u de prijsverhoging had moeten begrijpen
Bijvoorbeeld: u vraagt tijdens de verbouwing om een extra kamer. Dan is duidelijk dat dit meer werk en meer kosten oplevert.
Extra regel voor consumenten
De aannemer moet de totale prijs of de wijze van het berekenen van de prijs vooraf duidelijk en begrijpelijk vermelden (art. 6:193f sub b BW en 6:230m BW). Laat de aannemer dit na dan kan er sprake zijn van een oneerlijke handelspraktijk en kan het zijn dat u helemaal niets voor het meerwerk hoeft te betalen.
Wilt u zekerheid over uw juridische positie?
We kijken met u mee en geven helder advies, zodat u precies weet waar u aan toe bent.
Wat moet de aannemer u vooraf vertellen? (Informatieplicht voor consumenten)
Bij overeenkomsten tussen een aannemer en een consument gelden strenge wettelijke informatieplichten. De aannemer moet u vooraf duidelijk informeren over:
- de totaalprijs of de wijze waarop die prijs wordt berekend
- het feit dat aanvullende werkzaamheden extra kosten veroorzaken
- de gevolgen als u kiest voor ander materiaal of een andere uitvoering
Oneerlijke handelspraktijk (art. 6:193b–j BW)
Als de aannemer u onvoldoende informeert over de prijs, is sprake van een misleidende omissie. Dit wordt in de wet aangemerkt als een oneerlijke handelspraktijk.
Gevolg:
U kunt de overeenkomst met de aannemer vernietigen. In dat geval bent u niet verplicht om de (volledige) kosten te betalen.
Extra bescherming: bewijslast ligt bij de aannemer
Op grond van artikel 6:193j lid 1 BW moet de aannemer bewijzen dat hij u wél volledig en juist heeft geïnformeerd. Dit is een zware bewijslast en biedt consumenten een sterke bescherming.
Wanneer hoeft u meerwerk níét te betalen?
U hoeft geen meerwerk te betalen wanneer:
- u niet vooraf bent gewaarschuwd voor de prijsverhoging
- de aannemer niet duidelijk heeft gemaakt wat het gaat kosten
- het meerwerk feitelijk al deel uitmaakte van de offerte
- de aannemer de opdracht voor meerwerk niet kan bewijzen
- de aannemer een oneerlijke handelspraktijk heeft gepleegd (bijv. onvoldoende prijsinformatie)
In veel zaken blijkt dat de aannemer het meerwerk niet of onvoldoende kan onderbouwen, waardoor de consument niets of niet alles hoeft te betalen.
Voorbeelden uit de rechtspraak
Rechtbank Den Haag 2024 (ECLI:NL:RBDHA:2024:16967)
In deze zaak had de aannemer meerdere aanvullende werkzaamheden uitgevoerd, maar nooit duidelijk gemaakt wat het extra zou gaan kosten. De begrotingen waren achteraf aangepast zonder dit kenbaar te maken, en de consument had niet de kans gehad om te beslissen of hij het meerwerk wilde laten uitvoeren.
De rechtbank oordeelde dat dit een misleidende omissie was (art. 6:193d BW). Dat betekent dat de aannemer zich schuldig maakte aan een oneerlijke handelspraktijk.
Gevolg: het meerwerk werd vernietigd. De consument hoefde geen enkele meerwerkpost te betalen.
Rechtbank Noord-Nederland 2025 (ECLI:NL:RBNNE:2025:1201)
In deze zaak ging het mis op twee punten.
Ten eerste kon de aannemer niet bewijzen dat het extra werk daadwerkelijk was opgedragen.
Ten tweede was onduidelijk hoe de forse prijsverhoging tot stand kwam. De consument stelde herhaaldelijk dat hij nooit had geweten dat de kosten zo sterk zouden oplopen.
De rechter vond dat de aannemer onvoldoende duidelijkheid had gegeven over de aard en prijs van het gestelde meerwerk. Ook hier werd dit aangemerkt als een oneerlijke handelspraktijk.
Gevolg: het meerwerk werd vernietigd. De aannemer kon geen prijsverhoging afdwingen.
Wat is het verschil tussen meerwerk en kostenverhogende omstandigheden?
Artikel 7:753 BW: kostenverhogende omstandigheden
Dit gaat niet om extra wensen van de consument, maar om omstandigheden die:
- pas na het sluiten van de overeenkomst blijken
- niet aan de aannemer zijn toe te rekenen
- het werk substantieel duurder maken
Voorbeelden:
- Een rotte balk die bij sloopwerk pas zichtbaar wordt
- Constructie blijkt anders dan op tekeningen
- Onjuiste gegevens van de opdrachtgever (hiervoor mag de aannemer zelf de prijs aanpassen)
Wanneer moet de aannemer naar de rechter?
Bij kostenverhogende omstandigheden mag een prijsverhoging alleen via de rechter, behalve wanneer de opdrachtgever aantoonbaar verkeerde informatie gaf.
Waarschuwingsplicht blijft bestaan
De aannemer moet altijd zo snel mogelijk melden dat de kosten hoger uitvallen.
Wilt u zekerheid over uw juridische positie?
We kijken met u mee en geven helder advies, zodat u precies weet waar u aan toe bent.
Wat is uw rol als opdrachtgever?
U hoeft niet zelf uit te zoeken of meerwerk terecht is of wat het zou moeten kosten. U mag vertrouwen op:
- duidelijke informatie
- transparante communicatie
- begrijpelijke prijsopbouw
Uw onderzoeksplicht is beperkt
U hoeft:
- niet zelf te berekenen wat meerwerk zal kosten
- niet te controleren of de aannemer zijn werkbegroting correct maakt
- niet alle technische details te kennen
Bewijs is belangrijk
Bewaar altijd:
- offertes
- begrotingen
- tekeningen
- WhatsApp- en e-mailcorrespondentie
Mondelinge afspraken zijn geldig, maar moeilijk te bewijzen.
Wanneer pleegt de aannemer een oneerlijke handelspraktijk?
Een aannemer maakt zich schuldig aan een oneerlijke handelspraktijk wanneer hij essentiële informatie achterhoudt die belangrijk is voor uw besluitvorming.
Voorbeelden van misleidende omissie (art. 6:193d BW)
- geen duidelijke prijs vooraf
- geen waarschuwing voor een hogere prijs
- onduidelijke of tegenstrijdige informatie
- kosten presenteren als “verplicht” terwijl dat niet zo is
Gevolgen voor de aannemer
- het meerwerk is vernietigbaar
- de consument hoeft niets of niet alles te betalen
- soms moet de aannemer zelfs reeds betaald meerwerk terugbetalen
Rechters passen deze bescherming streng toe.
Welke stappen neemt u als u wordt geconfronteerd met onverwacht meerwerk?
1. Verzamel alle documenten
Begin met het ordenen van alle stukken die iets zeggen over de prijs en de gemaakte afspraken. Denk aan offertes, begrotingen, facturen, WhatsApp-gesprekken, e-mails en eventuele notities van gesprekken. Deze documenten zijn belangrijk om te beoordelen of u tijdig bent geïnformeerd over het meerwerk.
2. Controleer of u bent gewaarschuwd voor de prijsverhoging
Ga na of de aannemer vooraf heeft uitgelegd dat het extra werk tot een hogere prijs leidt. De waarschuwing moet duidelijk zijn en op een moment zijn gegeven waarop u nog kon besluiten om het werk niet uit te laten voeren of aan te passen. Als deze waarschuwing ontbreekt, staat u juridisch sterk.
3. Vraag de aannemer schriftelijk om uitleg
Vraag de aannemer per brief of e-mail om een heldere toelichting op het meerwerk. Vraag specifiek om:
- welke werkzaamheden volgens hem meerwerk zijn
- wanneer en op welke wijze u daarvoor zou zijn gewaarschuwd
- hoe de prijs is opgebouwd
Een schriftelijke reactie is belangrijk voor uw bewijspositie.
4. Laat uw situatie beoordelen door een jurist
Meerwerkzaken zijn sterk afhankelijk van de feiten. Een kleine nuance in een e-mail of een gesprek kan het verschil maken. Een jurist kan beoordelen of het meerwerk rechtsgeldig is, of vernietiging mogelijk is, en welke vervolgstappen verstandig zijn. Dat geeft rust en duidelijkheid.
Juridisch advies bij geschillen over meerwerk
Worden bij u onverwachte kosten in rekening gebracht en twijfelt u of het werkelijk om meerwerk gaat? Of wilt u weten hoe sterk u staat als de aannemer betaling blijft eisen, terwijl u nooit duidelijk bent geïnformeerd over de prijs?
Wilt u weten waar u juridisch staat? Vraag dan direct een adviesgesprek aan. Wij beoordelen uw situatie en geven u helder advies.
Woont u niet bij ons in de buurt? Dat is geen probleem. Wij hebben cliënten in het hele land (kijk maar bij onze beoordelingen). Alles kan telefonisch of via de mail.
